به گزارش خبرگزاری حوزه، بازخوانی سیره علمی و اخلاقیِ اسوه‌های حوزه‌های علمیه، از ضرورت‌های بنیادین در صیانت از اصالتِ اجتهاد و اخلاق پژوهش است. نشست «ابعاد وجودی یار دیرین شهید بهشتی، آیت‌الله‌العظمی شبیری زنجانی» با همین رویکرد به سراغ ابعاد کمترشنیده‌ای از زندگی این فقیه عالی‌قدر رفته است.
آیت الله شبیری زنجانی همیشه در میان جمعیت در حرم حضرت معصومه حرکت می کردند و مکرر مردم از ایشان سوال می کردند، ایشان متوقف می شدند دقایقی جواب می دادند و دوباره به مسیر خود ادامه می دادند. این سیمای مرجعی بود که وجهی اجتماعی و مردمی داشت و با ساختارهای معمول فاصله داشت.
آیت الله شبیری زنجانی مرجعی آزاد و مستقل بودند چه در زمینه مسائل علمی و چه سیاسی اجتماعی تحت جریان خاصی نبودند. ایشان به سایر جریانات صفر و صدی نگاه نمی کردند و این طور نبود که با مقداری اختلافات، آن جریان را کامل رد کنند و کلا تعاملات بسیار گسترده ای را رقم می زدند. هم با جریانات انقلابی تعامل ویژه داشتند و هم با کسانی که با انقلاب زاویه داشتند. گاهی اوقات در برخی منازعات با حاکمیت ایشان نقش واسطه را برای برطرف کردن مشکل ایفا می کردند.
گاهی اوقات برخی جناح های سیاسی سعی داشتند تا آیت الله شبیری زنجانی را از خودشان نشان دهند. همین مسئله منجر به برخورد مرحوم آیت الله یزدی با آیت الله شبیری زنجانی شد ولی مرحوم شبیری زنجانی بسیار متواضعانه از خود برخورد نشان دادند. در حالی که اگر قرار به واکنش متناسب با شئون معمول مرجعیت بود، ماجرا ادامه دار می شد. این گونه قضیه فیصله یافت و اجازه سو استفاده جریانات سیاسی هم داده نشد.
در کتاب جرعه ای از دریا از قول ایشان آمده است که: «سرعت انتقالی که آقای بهشتی (شهید) در گرفتن مطالب داشت، قابل مقایسه با ما نبود و از این جهت بر ما مقدم نبود» آیت الله شبیری زنجانی با آن که در درجه عالی مرجعیت قرارداشت اما با صراحت برتری علمی شخص دیگری را در جاهای مختلف بیان می کند.
آیت الله شبیری زنجانی در زمینه شهادت حضرت معصومه تاریخی که به صورت رسمی بیان شد را نادرست می دانستند و در زمینه شجاعت بیان داشتند و وظیفه علمی تاریخی خود را انجام می دادند. این در حالی بود که ایشان بسیار ولایی بودند اما در زمینه هایی که به یافت علمی مستقل خود رسیده بودند، ملاحظه جنبه تبلیغی خود را نمی کردند.
ایشان عملکرد علامه امینی و به خصوص کتاب بزرگ الغدیر را می ستاید اما نسبت به برخی منبرهای ایشان نقد دارند. یعنی این گونه نبوده که چون ایشان شاهکاری چون الغدیر را نگاشته پس همه کارهایش درست باشد. ایشان این تسلط را داشت که میان مکتوبات و شفاهیات علامه امینی تفاوت بگذارد. برخی می گویند اگر الغدیر را نقادی کنیم وهابیت سوء استفاده می کند اما آقای شبیری زنجانی به برخی عدم تناسب ها در جاهایی از این اثر هم اشاره می کند و این البته به معنای خدشه دار کردن اصل ماجرای غدیر نیست بلکه به معنای مستقل بودن و آزاداندیشی آیت الله زنجانی است.
حجت الاسلام محمد مسائلی
نظر شما